Şüphe ve İnşa

Savunmacı reflekslerden ve kolaycı reddiyelerden tamamen uzaklaşan Şüphe ve İnşa, tefsir rivayetlerinin sıhhatini, nakil süreçlerini ve bugünün İslamiyat tartışmalarını derinlemesine kavramak isteyen okura sağlam bir teorik çerçeve sunacak.

Erken dönem İslam literatürü, uzun zamandır Batı akademisinin masasında çetin bir sınav veriyor. Özellikle John Wansbrough, Norman Calder, Andrew Rippin ve Claude Gilliot gibi araştırmacıların başını çektiği şüpheci ekol, tefsir rivayetlerinin sıhhatini sorgulayarak kurucu metinlerin aslında sonradan kurgulandığı tezini öne sürdü. Literatürde sarsıcı bir etki bırakan bu iddialar, İslami ilimlerin doğuşunu anlamlandırma çabalarında aşılması zor bir kriz yarattı.

Şüphe ve İnşa, bu akademik meydan okumaya aynı ciddiyetle ve içeriden bir bakışla yanıt verme çabası. Necmettin Salih Ekiz, bu kapsamlı çalışmasında oryantalist literatürün argümanlarını analitik bir süzgeçten geçirirken, meselenin düğüm noktalarını çözmek için hicri ilk asırların dünyasına uzanıyor. Abdullah İbn Abbas, Mücâhid b. Cebr, Mukâtil b. Süleyman, Süfyân es-Sevrî, Abdullah b. Vehb ve Yahyâ b. Sellâm gibi ilk dönem müfessirlerinin faaliyetlerini merkeze alan eser, tefsir disiplininin tarihsel gerçeklik zemininde nasıl ilmek ilmek “inşa” edildiğini ortaya koyuyor.